Οι "λειτουργικές" παρενέργειες της ιερατικής ακηδίας
Εν συνεχεία προέκυψε ανανέωση του κειμένου του εκ μέρους του αρθρογράφου κ. Νικήτα Καυκιού ,οπότε επανήλθαμε και εμείς με νέα ανάρτηση. Γράφει λοιπόν.
- Το κείμενο δεν προτίθεται να ασκήσει κριτική στους παπάδες αλλά να δείξει με χιουμοριστικό τρόπο κάποια αρνητικά χαρακτηριστικά της λειτουργικής ζωής τα οποία απωθούν τους πιστούς από τους Ναούς και τους υποχρεώνουν να διανύουν μεγάλες χιλιομετρικές αποστάσεις για να βρουν καταφύγιο σε κάποιο μοναστήρι.
Τα όσα αναφέρονται δεν προϋποθέτουν θεολογικές γνώσεις ή πνευματικές εμπειρίες. Είναι κυρίως θέματα αισθητικής και όχι θεολογίας.
Εξαιτίας των άπειρων αμαρτιών μου είμαι τόσο βιωματικά και πνευματικά βεβαρημένος ώστε δεν μου προκύπτει η διάθεση να αξιολογήσω ηθικά και πνευματικά κάποιο κοσμικό άνθρωπο ή πιστό ή ιερέα.
Πιστεύω ότι οι ιερείς ως άνθρωποι δεν είναι υποχρεωμένοι να είναι καλύτεροι χριστιανοί από εμένα που είμαι απλός πιστός. Και αφού εγώ τα θαλασσώνω στην προσωπική μου ζωή γιατί να απαιτώ από αυτούς να τα καταφέρνουν καλύτερα;
-Το ζήτημα με το οποίο θέλησα να ασχοληθώ δεν είναι το ηθικό ποιόν των ιερέων αλλά ο τρόπος που γίνονται οι Ακολουθίες. Δεν πρόκειται για αξιολόγηση πνευματικού επιπέδου αλλά σημειολογική περιγραφή απαράδεκτων λειτουργικών συμπεριφορών.
Έχω την αίσθηση ότι οι ιερείς διεκδικούν τα πρωτεία από τους υπαλλήλους του Δημοσίου στην παροχή χείριστων υπηρεσιών. Ίσως διότι είναι και αυτοί δημόσιοι υπάλληλοι.
(Οι εξαιρέσεις υπάρχουν και είναι υπέροχες αλλά δεν αναιρούν τον κανόνα).
Στις επιτυχημένες ιδιωτικές επιχειρήσεις ο χώρος εργασίας, οι προσφερόμενες υπηρεσίες και τα προϊόντα είναι προσεγμένα. Οι υπάλληλοι είναι πολύ προσεκτικοί, ευγενικοί και εξυπηρετικοί. Σε ένα σύγχρονο Fast-Food για παράδειγμα η αισθητική του χώρου διαμορφώνεται με πολύ προσοχή. Γίνεται μελέτη για το φωτισμό, τον ήχο, τον κλιματισμό το ντεκόρ κλπ. Οι υπάλληλοι παρακολουθούν σεμινάρια ώστε βελτιώσουν τις επιδόσεις στη δουλειά τους και να συμπεριφέρονται με τον καλύτερο τρόπο στους πελάτες.
Αντίθετα σε πολλούς ιερούς Ναούς επικρατεί ασυδοσία και κακογουστιά σε όλα τα επίπεδα. Ενώ σε προηγούμενες εποχές ο πιστός στο Ναό έβλεπε και άκουγε ότι ωραιότερο μπορούσε να υποπέσει στην αντίληψή του, σήμερα σε αρκετούς Ναούς βλέπει και ακούει ότι χειρότερο.
Ένα φορητό CD player αποδίδει ασύγκριτα καλύτερη ακουστική ποιότητα από τα μεγάφωνα πολλών Ναών. Ο μέσος τραγουδιστής ακούγεται πολύ καλύτερα από τον μέσο ψάλτη.Σημ. Α
Η πλειοψηφία των ανθρώπων στους προηγούμενους αιώνες ζούσαν σε άμεση επαφή με φύση. Την αισθητική ομορφιά και τη νοηματική πληρότητα μπορούσαν να την νιώσουν πλουσιοπάροχα μέσα από τη φύση και την Εκκλησία. Σήμερα πολυάριθμες σειρήνες προσφέρουν άπειρους τρόπους νοηματικής, βιωματικής και αισθητικής παρηγορίας.
Bars, Clubs, μουσικές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, κινηματογράφος, τηλεόραση προτείνουν και διαμορφώνουν νέα αισθητικά και βιωματικά μέτρα και σταθμά. Δεν είναι κρίμα σε αυτή την τόσο ανταγωνιστική εποχή η Εκκλησία αντί να προβάλλει την αισθητική της ταπείνωσης και του ησυχασμού να μιμείται πρόχειρα, αποτυχημένα και φτωχά το θόρυβο του κόσμου τούτου.
Δεν είναι κρίμα αντί η Εκκλησία να προσφέρει μηνύματα άκρας ωραιότητας και σοφίας να κουράζει, να βασανίζει, να ταλαιπωρεί και να απωθεί το λαό. Το λαό για τον οποίο ο Χριστός ανέβηκε στο σταυρό. Ποιο έγκλημα είναι μεγαλύτερο από αυτό; Πως μπορέσαμε όλοι εμείς (διότι μέσα από όλους εμάς προέρχονται οι ιερείς και οι υπεύθυνοι των Ναών) να διαπράξουμε ένα έγκλημα τόσο βαρύ. Να προσβάλλουμε τόσο βάναυσα, επίμονα και μεθοδικά το θεό.
- Την πρώτη φορά που έζησα την ομορφιά στην Εκκλησία ήταν στην Ιταλία στη Padova. Με κάθε ευκαιρία επισκεπτόμουν το καθολικό, καθεδρικό Ναό και βυθιζόμουν στη σιωπή της ησυχίας και στη θέα του εσταυρωμένου. Σημ. Β
Την δεύτερη φορά ήταν στο Άγιο Όρος. Η έκπληξή μου ήταν πολύ μεγάλη. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι στο χώρο της ορθόδοξης Εκκλησίας κρυβόταν τόσος πλούτος. Οι Ακολουθίες ήταν υποβλητική μυσταγωγία. Θυμάμαι η πρώτη μου σκέψη ήταν "Δηλαδή δεν είναι όλα ψέματα στην ορθόδοξη Εκκλησία;". Θυμάμαι τότε ότι ως κοσμικός και άθεος αναγκάστηκα από την ποιότητα και τη δύναμη της ιερής Ακολουθίας να προσευχηθώ. Η ίδια η Ακολουθία δεν άφηνε περιθώρια αδιαφορίας. Η Αρχιτεκτονική, οι αγιογραφίες, οι ψαλμωδίες, τα πρόσωπα των μοναχών και μυσταγωγούσαν στην προσευχή και φανέρωναν την παρουσία του Θεού του ζώντος. Ακόμη και ένας άθεος μπορούσε να ομολογήσει με ευκολία "Ο Θεός είναι εδώ, τώρα". Με την επιστροφή μου στον κόσμο άδειαζαν οι μπαταρίες μου και έχανα τον προσανατολισμό μου. Αναζητούσα χώρο ορθόδοξης λατρείας και προσευχής και πλήγωνα τη ζωή και την αισθητική μου σε διάφορες ενορίες που είχαν πρόχειρα παραδοθεί στο πνεύμα του κόσμου.
Σημ. Α Αλήθεια αν οι ψάλτες έβλεπαν αυτά τα ανόητα show για ανερχόμενους μουσικούς αστέρες στην τηλεόραση θα είχαν πολλά να μάθουν από την εκπαίδευση των υποψηφίων. Πόση σημασία δίνεται στις φωνητικές λεπτομέρειες, στην συναισθηματική μετοχή στην έκφραση, στη στάση του σώματος, στην μιμική του προσώπου, στο ντύσιμο και στην κίνηση. Δεν προτείνω να μιμηθεί ο ιεροψάλτης τις τεχνοτροπίες του λαϊκού τραγουδιστή αλλά να διδαχτεί από τη μέριμνα και τις προσπάθειές του να είναι σωστός και να αρέσει. Και να μην ξεχνάμε ότι ο τραγουδιστής εκφράζει ανθρώπινα συναισθήματα και απευθύνεται στους ανθρώπους ενώ ο ιεροψάλτης εκφράζει πνευματικές, βιωματικές και οντολογικές πραγματικότητες και απευθύνεται στο Θεό. Γιατί άραγε επιδεικνύεται; και γιατί δεν τρομάζει που επιδεικνύεται ώστε να σκύψει ταπεινά το κεφάλι ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Και πως είναι δυνατόν να τον υπομένουν οι ενορίτες και να μη διαμαρτύρεται κανείς. Ενώ θα έπρεπε να τον κατεβάσουν με το ζόρι. Είναι δύο ειδήσεις που ο θα χαιρόταν να ακούσει ο κακός-αναρχικός εαυτός μου.
-Η πρώτη είναι ότι οι πιστοί κατέβασαν τους ιεροψάλτες από τα αναλόγια για να ψάλλουν οι ίδιοι.
-Η δεύτερη ότι κάποιος αναποδογύρισε τους πάγκους των μικροπωλητών σε κάποια εκκλησιαστική πανήγυρη.
Δεν θα με χάλαγε βέβαια και το ντεραπάρισμα των δίσκων με τους οποίους ζητιανεύουν χρήματα την ώρα της Θείας Λειτουργίας (αληθινή ξεφτίλα) ή το κράξιμο κάποιου βαρετού ιεροκήρυκα που κουράζει το Εκκλησίασμα πριν από τη Θεία Μετάληψη.
Σημ. Β Στον Ορθόδοξο Ναό όταν δεν έχει Ακολουθία επικρατεί η συνήθεια να μιλάει όποιος θέλει με άνεση για ότι θέλει ώστε να μην μπορεί να προσευχηθεί κάποιος πιστός που έχει ανάγκη από την ιερή ησυχία και τη Χάρη του ιερού Ναού. Οι επίτροποι και οι Θείες το κάνουν καφενείο με την ανοχή του ιερέα. Αυτή η συνήθεια θα χρειαστεί 400 χρόνια για να ξεπεραστεί.
Περισσότερες ιδέες διωγμού
Αυτοκίνητο: Αγόρασε ένα πανάκριβο αυτοκίνητο ώστε όσοι το βλέπουν να σκανδαλίζονται. Στήριξε την επιλογή σου με το επιχείρημα ότι "ούτε ο Χριστός βάδιζε πεζός αλλά καβάλα σε ένα πανέμορφο γαϊδουράκι". Με το αυτοκίνητό αυτό βοηθάς τους ενορίτες σου να θυμούνται την εορτή των Βαΐων και συνεπώς να έχουν μνήμη Χριστού.
Αγιογραφία: Αν σε κάποιο σημείο του Ναού έχει μείνει κενός χώρος πάρε προσφορές από Αγιογράφους για τον γεμίσεις με φτηνές βυζαντινές αγιογραφίες. Φρόντισε οι εικόνες να μην έχουν ίχνος δημιουργικής πρωτοτυπίας αλλά να είναι συνηθισμένα αντίγραφα.
Αντίδωρο: Βάλε έξω από το Ναό πανέρια με μεγάλα κομμάτια αντίδωρου από το ψωμί πολυτελείας που παρήγγειλαν οι πιστοί στο φούρνο της γειτονιάς τους. Έτσι θα κουραστείς λιγότερο να μοιράζεις αντίδωρα και θα αποφύγεις να έρθεις σε προσωπική επαφή με τους ενορίτες σου.
